Zamki

Gotycki zamek to najstarszy i najbardziej okazały zabytek stolicy Warmii i Mazur. Przez wieki stanowił serce miasta, które rozwijało się w jego cieniu. Kiedyś był domem Mikołaja Kopernika, obecnie mieści się tu siedziba Muzeum Warmii i Mazur, a komnaty i dziedziniec stoją otworem przed zwiedzającymi.

Zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim jest jednym z najlepiej zachowanych pod względem autentycznych form gotyckiej architektury oraz czytelności układu przestrzennego – zespołów zamkowych w Polsce. Wzniesiony na wschód od miasta w widłach rzek Łyny i Symsarny złożony jest z zamku (muzeum) oraz przedzamcza (hotel z restauracją). Budowę zamku rozpoczęto po 1350 roku, zakończono około 50 lat później, a sto lat później (1442) po pożarze dodano narożne wieżyczki. Wyjątkowe wrażenie sprawia dziedziniec z arkadowymi, dwukondygnacyjnymi (!) krużgankami i odsłoniętymi w ostatnich latach gotyckimi polichromiami. Na pierwszym piętrze znajdują się zachowane z czasu budowy zamku wnętrza reprezentacyjne – wielki refektarz, kapitularz oraz kaplica zamkowa z rokokowym wystrojem z czasów biskupa Adama Stanisława Grabowskiego (1751 – 1756); na ścianach zamkowych wnętrz zachowane liczne, gotyckie polichromie. We wnętrzach stała ekspozycja malarstwa i rzeźby średniowiecznej oraz rzemiosła; po ostatnich pracach remontowych również wystawa stała poświęcona historii budowy zamku. Od czasu wybudowania, aż do końca XVIII wieku zamek był rezydencją biskupów warmińskich. Od końca XVIII wieku rozpoczął się powolny upadek budowli. Zabór Warmii (1772), przejęcie majątku kościelnego przez króla pruskiego, zniszczenia wojen napoleońskich były powodem powolnej degradacji budowli. Od 1836 roku praktycznie przestał pełnić funkcje rezydencjonalne, stan ten przypieczętowało wybudowanie nowego pałacu biskupiego we Fromborku i przeniesienie tam rezydencji biskupiej. Do początków XX wieku zamek pełnił różne funkcje, mieściło się tu więzienie, sierociniec, szpital. Aż do lat 20. XX wieku, kiedy zadecydowano, że będzie pełnił funkcje muzealne i tak jest do dzisiaj. Przedzamcze zaś zostało przejęte przez administrację pruską wraz z zaborem Warmii i funkcjonowało pod państwową kuratelą (po 1945 roku była to administracja polska) aż do początków XXI wieku. Wówczas to sprzedane prywatnemu inwestorowi rozpoczęło nowy etap w swojej historii. Budynki przedzamcza wznoszone od XV wieku, wielokrotnie przebudowywane i przekształcane, po ostatnim kompleksowym remoncie połączonym z rekonstrukcją wieży zegarowej, modernizacją i dobudową na południowym międzymurzu użytkowane na działalność hotelową i gastronomiczną. Po wschodniej stronie dziedzińca t.zw. pałac Grabowskiego, barokowy budynek wzniesiony z fundacji biskupa Grabowskiego w połowie XVIII wieku. Na dziedzińcu barokowa rzeźba św. Katarzyny, ufundowana przez tego samego biskupa.   54.12583589000225, 20.583061889082053   Zamek w Lidzbarku to dopiero początek zwiedzania tego arcyciekawego miasta, stolicy historycznej Warmii. Ale to już następna historia..   Iwona Liżewska Warto przeczytać: Wojciech Wółkowski, Zamek biskupów warmińskich w Lidzbarku Warmińskim. Dzieje budowlane i problemy konserwatorskie, Olsztyn 2016.

Założenie i budowla obronna, jedno z najbardziej reprezentatywnych i najlepiej zachowanych w regionie.