Historia

Region warmińsko-mazurski to obszar złożony z kilku krain historycznych o bogatej i wielowątkowej przeszłości, na przestrzeni dziejów wchodzących w skład różnych organizmów państwowych.

Początki państwowości na tych ziemiach sięgają wieku XIII, kiedy to zakon krzyżacki, podbijając pruskie plemiona, tworzył własne państwo. Powstała wówczas znaczna część miast i wsi regionu, w zasadniczym zrębie ukształtowała się sieć parafialna, wtedy też zaczęły kształtować się podwaliny wielkiej własności ziemskiej. Kolejna ważną datą był rok 1525 – sekularyzacja państwa krzyżackiego i utworzenie Prus Książęcych oraz wydzielenie ziem stanowiących uposażenie biskupów i kapituły warmińskiej, tj. historycznej Warmii, związanej odtąd na ponad 300 lat z Rzeczpospolitą.

Konsekwencją tego podziału było powstanie granicy konfesyjnej (protestanckie Prusy, katolicka Warmia), widocznej wyraźnie w społecznej strukturze do roku 1945, znajdującej też swoje odzwierciedlenie w krajobrazie kulturowym. Utworzenie królestwa Prus (1701), I rozbiór Polski (1772), a co za tym idzie, włączenie Warmii do państwa pruskiego oraz przeobrażenia cywilizacyjne wieku XIX (reformy agrarne, powstanie kolei, rozwój przemysłu) przyniosły wyraźne zmiany zarówno w organizacji państwowej i stosunkach społecznych, jak i krajobrazie osiedleńczym.

Wyraźną cezurę czasową stanowi II wojna światowa i zmiany jakie ze sobą przyniosła. W wyniku porozumień jałtańskich niemiecka prowincja Prusy Wschodnie została podzielona pomiędzy Polskę i Związek Radziecki. W granice państwa polskiego włączono jej południową część, tj. ok. 2/3 obszaru. W 1945 roku utworzono Okręg Mazurski, z czasem przekształcony w województwo olsztyńskie. Kilkakrotnie zmieniało ono po wojnie swoje granice i obszar.

Województwo warmińsko-mazurskie, które w obecnym kształcie jest efektem reformy administracyjnej z roku 1998, obejmuje trzy duże krainy historyczne - Warmię, Mazury i Powiśle, część ziemi chełmińskiej oraz niewielki skrawek historycznego Mazowsza. Druga wojna światowa przyniosła ze sobą nie tylko zmiany polityczne i administracyjne. Konsekwencją był exodus miejscowej ludności i napływ nowych osadników, w wyniku czego nastąpiło rozbicie istniejących struktur społecznych i zerwanie ciągłości tradycji oraz przekształcenia krajobrazu kulturowego (zniszczenia wojenne, ahistoryczną odbudową ośrodków miejskich, uspołeczniona gospodarka).

Kilkusetletnie dzieje tej krainy wraz z bardzo znaczącym epizodem powojennym sprawiły, że jest to region, który cechują wysokie walory przyrodnicze i bogactwo dziedzictwa kulturowego, jak również ciągle nie zakończone procesy budowania trwałych więzów społecznych w oparciu o regionalną tożsamość.

Większość miast z terenu województwa warmińsko-mazurskiego posiada metrykę średniowieczną (spośród 54 historycznych ośrodków 43 uzyskało prawa miejskie pomiędzy połową XIII, a początkiem wieku XV). Istotne cezury czasowe w rozwoju ośrodków miejskich regionu to: 2 połowa XVIII wieku (proces rozbiórki murów obronnych w wielu przypadkach daje początek dynamicznemu rozwojowi przestrzennemu), 2 połowa XIX stulecia (epoka przemysłu i kolei doprowadza do zmiany oblicza i infrastruktury miejskiej), I wojna światowa (po dotkliwych zniszczeniach wojennych, w rezultacie planowej i systematycznej odbudowy znaczna część miast zyskuje zupełnie nowe i funkcjonalne oblicze), zniszczenia II wojny światowej i powojenna odbudowa (przerwanie kilkusetletniego, harmonijnego rozwoju przestrzennego).

źródło: nid.pl

Galeria - Historia

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
dfgdd fdgdfg dfgdf
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

Galeria - Grunwald

Bitwa pod Grunwaldem 1410 r. MUZEUM

Galeria - Zamek_Olsztyn

Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie