Stoczek Klasztorny - sanktuarium pielgrzymkowe

miejsce internowania kardynała Stefana Wyszyńskiego

Szczególnie reprezentatywna budowla sakralna / kultu religijnego, reprezentatywna dla podstawowych epok chronologicznych lub stylowych oraz wszystkich wyznań występujących w regionie.

Niewielka wieś z cennym, a mało znanym zespołem pielgrzymkowym. Kościół – wotum ufundowany został przez biskupa warmińskiego Mikołaja Szyszkowskiego w podzięce za zakończenie wojen ze Szwedami i odzyskanie diecezji z rąk szwedzkich. W kościele osadzono bernardynów sprowadzonych z Barczewa i było to jedno z niewielu zgromadzeń zakonnych funkcjonujących na Warmii. Kościół w nietypowej formie rotundy – na planie koła – wzniesiono w latach 1639 – 1641, w latach 1708 – 1711, wzorem Świętej Lipki, dodano krużganki z narożnymi kaplicami, a następnie prostokątne prezbiterium (1712). Niewielki, murowany i jednoskrzydłowy klasztor wzniesiono w 1666 roku, powiększano go w latach 1717 i 1865 podwyższając i dodając skrzydła boczne. W kościele i klasztorze wyposażenie barokowe, ołtarz główny wykonany w 1713 roku przez Krzysztofa Peuckera, snycerza z Reszla; nietypowa, kuta ambona(1738) i balustrada przed ołtarzem głównym (1756) przez Hermana Katenbringka z Dobrego Miasta. W ołtarzu kopia obrazu Matki Boskiej Śnieżnej z rzymskiej bazyliki Matki Boskiej Większej (Santa Maria Maggiore), ufundowana w XVII przez  biskupa Szyszkowskiego. Jednym z najznakomitszych pomieszczeń jest zakrystia z bogatym barokowym wyposażeniem, w większości po pracach konserwatorskich. Do zakrystii prowadzi barokowy portal z herbem Pilawa biskupa Teodora Potockiego, takim samym jak na zworniku polichromowanego sklepienia w zakrystii. Ponadto w jej wnetrzu oryginalny, cynowy lawaterz z XVIII wieku (czyli naczynia do obmywania rąk), szafy zakrystyjne i ostatnio odsłonięta ceglana, oryginalna posadzka.  W krużgankach ołtarze z XVII wieku i polichromia na ścianach ze scenami ze Starego i Nowego testamentu przypisywana znanemu warmińskiemu artyście Maciejowi Meyerowi (twórca iluzjonistycznych polichromii w Świętej Lipce). Na ścianach krużganków zespół stacji Drogi Krzyżowej z płaskorzeźbionymi scenami figuralnymi autorstwa innego znanego artysty Krzysztofa Perwangera z Tolkmicka (1742). Barokowy ogród rewaloryzowany w latach 90. XX wieku, przeznaczony do odpoczynku również dla zwiedzających i pielgrzymów.

W latach 1953 – 1954 w Stoczku internowany był prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. W klasztorze jest starannie zaaranżowana wystawa poświęcona osobie i działalności księdza prymasa, a także okresowi jego internowania.

Iwona Liżewska

Mapa