Obecnie najdłuższy szlak żeglowny w Polsce, o długości około 150 km ( z odgałęzieniami i jeziorami) oraz różnicy poziomu wód dochodzącej do ponad 100 m. Zaprojektowany przez inżyniera Jakoba Steenke, wybudowany w latach 1844 – 1872, kilkakrotnie modernizowany, miał połączyć Pojezierze Iławskie z Elblągiem. Uroczyste otwarcie kanału miało miejsce w 1860 roku.
Różnice poziomów wody pokonano przy pomocy czterech śluz (Miłomłyn, Zielona, Mała Ruś i Ostróda) oraz pięciu napędzanych wodą dwukierunkowych pochylni (Buczyniec, Kąty, Oleśnica, Jelenie, Całuny). W przypadku pochylni wykorzystano specjalne platformy wciągane po szynach na stalowych linach rozpiętych na kołach wciągowych, które umożliwiają transport statków po lądzie jednocześnie w dwóch kierunkach (dla postronnego obserwatora to pop prostu statek sunący po trawie!). W obrębie kanału znajdują się maszynownie z wyposażeniem oraz liczne budowle i wyposażenie hydrotechniczne, w tym jazy i śluzy oraz mosty i przepusty.
Ze względu na oryginalne rozwiązania techniczne Kanał Elbląski jest uważany za unikalny w skali światowej zabytek hydrotechniki z funkcjonującym systemem pochylni (drugi podobny, z systemem równi pochyłych, to nieczynny to kanał w stanie New Jersey w USA). Przy pochylni Buczyniec ustawiony obelisk poświęcony pamięci budowniczego kanału i administratora drogi wodnej Jakoba Steenke, zdemontowany w 1945 roku, odremontowany i ponownie ustawiony w 1990 roku.
W 2015 r. ukończono kompleksową rewitalizację szlaku obejmującą m.in. przebudowę odcinków kanału, odbudowę urządzeń hydrotechnicznych, przebudowę śluz, zagospodarowanie terenu przy szlaku, budowę Izby Historii Kanału w Buczyńcu.
53.977902864447785, 19.618836842720818
